CHẾ PHẨM VI SINH
DINH DƯỠNG TOÀN DIỆN
TRỪ SÂU SINH HỌC
TRỪ BỆNH SINH HỌC
CHẤT HỖ TRỢ NÔNG NGHIỆPTin tức
Mekong nhiều nước, đồng bằng sông Cửu Long vẫn ‘khát’
Nguồn nước từ thượng nguồn Mekong đang cải thiện rõ rệt, nhưng nghịch lý ‘nước nhiều vẫn thiếu’ tiếp tục hiện hữu tại Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026.
Đã ghi nhận nhiều điểm thiếu nước nghiêm trọng
Theo báo cáo an ninh nguồn nước mùa kiệt vềđồng bằng sông Cửu Longcủa Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, trong tháng 3/2026, dòng chảy trên lưu vực Mekong ghi nhận xu hướng tích cực khi tổng lượng nước tại các trạm chính đều cao hơn trung bình nhiều năm. Tại Chiang Saen (Thái Lan), dòng chảy đạt khoảng 5,0 tỷ m3, cao hơn khoảng 1,0 tỷ m3; Pakse (Lào) đạt 9,7 tỷ m3, cao hơn 2,0 tỷ m3; còn Kratie (Campuchia) đạt khoảng 12,0 tỷ m3, cao hơn 2,7 tỷ m3.
Mực nước các trạm đầu nguồn duy trì ở mức cao hơn trung bình nhiều năm, dù giảm nhẹ về cuối tháng. Riêng tại Kratie, lưu lượng cuối kỳ đạt khoảng 4.826 m3/s, cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 1.186 m3/s, cho thấy nguồn nước thượng nguồn vẫn khá dồi dào trong giai đoạn đầu mùa khô.
Đáng chú ý, hệ thống hồ chứa trên toàn lưu vực tiếp tục đóng vai trò điều tiết quan trọng. Đến đầu tháng 4/2026, tổng dung tích điều tiết đạt khoảng 35,7 tỷ m3; dung tích có thể khai thác trong mùa kiệt ước khoảng 38,94 tỷ m3. Lượng nước tích trữ lớn tạo dư địa bổ sung dòng chảy về hạ lưu trong các tháng cao điểm hạn.
Đáng chú ý, hệ thống hồ chứa trên toàn lưu vực tiếp tục đóng vai trò điều tiết quan trọng. Đến đầu tháng 4/2026, tổng dung tích điều tiết đạt khoảng 35,7 tỷ m3; dung tích có thể khai thác trong mùa kiệt ước khoảng 38,94 tỷ m3. Lượng nước tích trữ lớn tạo dư địa bổ sung dòng chảy về hạ lưu trong các tháng cao điểm hạn.
Tuy nhiên, bức tranh tại đồng bằng sông Cửu Long lại trái ngược. Trong 20 ngày đầu tháng 3, khu vực hầu như không có mưa, nhiệt độ phổ biến 27-29°C, độ ẩm thấp, khiến nguy cơ khô hạn gia tăng nhanh. Tình trạng thiếu nước diễn ra trên diện rộng, đặc biệt tại các vùng sản xuất lúa.
Nhiều điểm ghi nhận mức thiếu nước nghiêm trọng: Mộc Hóa thiếu khoảng -166,8 mm, Cần Thơ -162,0 mm, Sóc Trăng -159,0 mm. Các con số này cho thấy dù nguồn nước từ thượng nguồn cải thiện, khả năng phân bổ và giữ nước trong nội đồng vẫn là “nút thắt” lớn.
Một yếu tố bất lợi khác là xu thế khí hậu đang chuyển sang pha nóng, có thể làm gia tăng nắng nóng và thiếu nước trong thời gian tới. Điều này đồng nghĩa với việc áp lực hạn, mặn tại đồng bằng sông Cửu Long chưa thể giảm trong ngắn hạn, dù nguồn nước tổng thể được cải thiện.
(Việc theo dõi sát nguồn nước từ Mekong được xác định là yếu tố then chốt để bảo đảm sản xuất và dân sinh. Ảnh:Minh Đảm.)
Cần chủ động tích trữ nước
Ông Nguyễn Nghĩa Hùng, Phó Viện trưởngViện Khoa học Thủy lợi miền Nam, nhấn mạnh: “Dù nguồn nước năm nay có dấu hiệu thuận lợi hơn, nhưng đồng bằng sông Cửu Long vẫn là vùng phụ thuộc lớn vào dòng chảy ngoài lãnh thổ. Vì vậy, việc theo dõi sát vận hành thượng nguồn, chủ động tích trữ và điều tiết nước trong nội vùng là yếu tố quyết định bảo đảm an ninh nguồn nước trong mùa khô”.
Trước diễn biến này, yêu cầu chủ động kiểm soát mặn, tăng cường trữ nước ngọt và điều chỉnh sản xuất đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Các địa phương phải liên tục cập nhật bản tin nguồn nước, vận hành linh hoạt hệ thống thủy lợi và điều chỉnh lịch thời vụ phù hợp thực tế.
TạiVĩnh Long, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn số 2944 ngày 9/4/2026 yêu cầu các địa phương trong tỉnh chủ động điều hành sản xuất và cấp nước trong mùa kiệt. Việc theo dõi sát nguồn nước từ Mekong được xác định là yếu tố then chốt để bảo đảm sản xuất và dân sinh.
Cà Mau ban hành Kế hoạch 107/KH-UBND về khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên trong mùa cạn năm 2025 – 2026 từ đầu tháng 3/2026. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đề nghị các xã, phường trong tỉnh rà soát, đề xuất các biện pháp xử lý tình trạng thiếu nước sinh hoạt. Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường tỉnh Cà Mau yêu cầu UBND các xã, phường quan tâm phối hợp tuyên truyền, phổ biến rộng rãi nội dung khuyến cáo đến người dân; vận động người dân sử dụng nước tiết kiệm, chủ động tích trữ nước để cùng ứng phó với tình hình nắng nóng, hạn hán kéo dài và kịp thời phản ánh các sự cố phát sinh để được xử lý nhanh chóng.
Trong bối cảnh nguồn nước Mekong duy trì tích cực nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều biến động, nghịch lý “nước nhiều nhưng vẫn thiếu” sẽ tiếp tục là bài toán lớn đối với ĐBSCL trong mùa khô 2026.
Theo dự báo của Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, trong tháng 4/2026, lưu lượng về ĐBSCL qua Kratie đạt khoảng 4.040 m3/s, tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm. Tuy vậy, áp lực xâm nhập mặn vẫn rất lớn khi ranh mặn 4 phần nghìn có thể vào sâu 30-38 km trong các đợt triều đầu tháng và 30-35 km giữa tháng; riêng hệ thống sông Vàm Cỏ có thể lên tới 43-50 km.
