Giá sầu riêng sụt giảm mạnh: Sản xuất nhỏ lẻ bộc lộ nhiều “điểm nghẽn”

Vào chính vụ, giá sầu riêng giảm sâu khiến lợi nhuận nhà vườn tại Cần Thơ bị “teo tóp”. Tuy nhiên, thực tế cho thấy những hộ tham gia liên kết với doanh nghiệp vẫn giữ được mức giá ổn định hơn so với các hộ sản xuất nhỏ lẻ.

Giá sầu riêng giảm sâu khi vào chính vụ

Những ngày này, không khí thu hoạch sầu riêng tại nhiều địa phương ở TP Cần Thơ diễn ra khá nhộn nhịp. Tuy nhiên, trái ngược với kỳ vọng của nhà vườn, giá sầu riêng lại đang rơi xuống mức thấp, khiến không ít người rơi vào cảnh “thu nhiều mà kém vui”.
Tại xã Trường Long, nhiều vườn sầu riêng cho sản lượng khá, bình quân khoảng 17-18 tấn/ha, nhưng giá thu mua lại không tương xứng. Mức giá sầu riêng phổ biến thương lái đang thu mua chỉ dao động từ 32.000 – 35.000 đồng/kg, thậm chí có nơi chỉ còn 28.000 – 32.000 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước.
Giá sầu riêng sụt giảm mạnh: Sản xuất nhỏ lẻ bộc lộ nhiều “điểm nghẽn”

Sau sáp nhập, TP Cần Thơ có hơn 100.300 ha cây ăn trái. Trong đó, sầu riêng đứng thứ hai về diện tích sau cây mít, với gần 14.500 ha.

Ảnh:Kim Anh.

Diện tích tăng mạnh, nông dân đối mặt nỗi lo giá thấp

Sau sáp nhập, TP Cần Thơ hiện có hơn 100.300 ha cây ăn trái. Trong đó, sầu riêng là loại cây trồng chủ lực đứng thứ hai về diện tích (chỉ sau cây mít) với gần 14.500 ha. Tuy nhiên, diện tích tăng trưởng nóng cũng tỉ lệ thuận với những rủi ro về thị trường khi vào chính vụ.

Nghịch lý “mua xô” và nỗi lo thua lỗ

Thực tế tại các nhà vườn ở xã Trường Long cho thấy nhiều bất cập trong khâu tiêu thụ. Gia đình chị Nguyễn Thị Nga (ấp Trường Khương A) sở hữu 200 gốc sầu riêng Ri6 đang độ thu hoạch. Dù sản lượng đạt 18 tấn, nhưng thương lái chỉ thu mua theo hình thức “mua xô” với giá 32.000 đồng/kg.
Để gỡ gạc thêm chút lợi nhuận, chị Nga phải tự nhặt những trái rụng hoặc bị thương lái dạt ra để bán lẻ cho khách vãng lai với giá chỉ 25.000 đồng/kg.
Tương tự, anh Trần Thông Lanh – một chủ vườn khác – cũng đang đứng ngồi không yên khi thương lái ra giá chỉ từ 28.000 – 32.000 đồng/kg. Anh chia sẻ, với mức giá này, người nông dân coi như “lấy công làm lời”. Đối với những hộ phải thuê nhân công chăm sóc, nguy cơ thua lỗ là rất cao.

Điểm nghẽn từ việc đánh đồng chất lượng

Một trong những nguyên nhân khiến lợi nhuận của nông dân bị thu hẹp chính là cách thu mua “cào lùa” của thương lái.
  • Thực tế tại các vựa lớn: Hàng loại A có giá đến 50.000 đồng/kg, loại B từ 28.000 – 33.000 đồng/kg.
  • Thực tế tại vườn: Phần lớn sản phẩm đều bị thương lái đánh đồng là loại B để ép giá, khiến người trồng sầu riêng chịu thiệt thòi lớn dù sản phẩm đạt chất lượng tốt.

Chi phí đầu vào tăng cao, lợi nhuận bị bào mòn

Bên cạnh câu chuyện giá bán giảm, gánh nặng chi phí sản xuất trong vụ sầu riêng này cũng đang đè nặng lên vai nhà vườn.

Giá sầu riêng sụt giảm mạnh: Sản xuất nhỏ lẻ bộc lộ nhiều “điểm nghẽn”

Nhiều nông dân bán lẻ sầu riêng “dạt” tại vườn, với giá khá thấp để kiếm thêm lợi nhuận. Ảnh: Kim Anh.

Ông Nguyễn Văn Việt (ấp Trường Tây, xã Trường Thành) chia sẻ, vườn sầu riêng của ông vụ này ước đạt 6-7 tấn. Tuy nhiên, thời tiết thất thường đã khiến tỷ lệ ra hoa không đạt, ông phải xử lý lại nhiều lần, vừa kéo dài thời gian thu hoạch vừa tốn kém thêm chi phí.

Bài toán kinh tế khó khăn của nhà vườn (Thẻ H3)
Sự chênh lệch giữa chi phí và giá bán đang khiến nông dân đứng ngồi không yên:
  • Năm trước: Chi phí sản xuất trung bình chỉ khoảng 15.000 đồng/kg.
  • Năm nay: Con số này đã vọt lên 25.000 – 30.000 đồng/kg do giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhân công tăng mạnh.
Với giá bán hiện tại chỉ dao động từ 30.000 – 32.000 đồng/kg, sau khi trừ mọi chi phí, lợi nhuận mà nhà vườn thu về là không đáng kể, thậm chí có những hộ rơi vào tình trạng thua lỗ.

Giá sầu riêng tại vườn giảm xuống còn 28.000-35.000 đồng/kg do nguồn cung tăng mạnh, khiến nhiều nhà vườn xử lý ra hoa sớm vẫn chịu thua lỗ. Ngược lại, các hộ liên kết, hợp tác xã như Trường Khương A vẫn giữ được giá 35.000-43.000 đồng/kg nhờ hợp đồng bao tiêu, giúp ổn định sản xuất.

Cánh cửa từ sự liên kết và sản xuất bài bản

Trong bối cảnh giá cả bấp bênh, mô hình liên kết với doanh nghiệp đã chứng minh được hiệu quả vượt trội, giúp nhà vườn “vượt bão” giá.
Giá sầu riêng sụt giảm mạnh: Sản xuất nhỏ lẻ bộc lộ nhiều “điểm nghẽn”

Nhờ liên kết với doanh nghiệp, giá sầu riêng tại các vườn của HTX vườn cây ăn trái Trường Khương A ở mức cao và ổn định. Ảnh: Kim Anh.

Không chỉ dừng lại ở việc bao tiêu giá cả, các thành viên HTX còn được chuẩn hóa quy trình sản xuất. Cụ thể, trước khi thu hoạch khoảng 15 ngày, HTX sẽ tiến hành lấy mẫu kiểm tra nghiêm ngặt:
  • Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
  • Hàm lượng kim loại nặng (như Cadimi) để đảm bảo tiêu chuẩn xuất khẩu và an toàn thực phẩm.

Sự đồng hành của các nhà khoa học

Điểm tựa kỹ thuật cho nông dân còn đến từ sự hỗ trợ của các chuyên gia Đại học Cần Thơ. Nhà vườn được hướng dẫn các phương pháp khoa học để kiểm soát chất lượng từ gốc:
  • Kỹ thuật canh tác: Đào rãnh thoát nước, ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ.
  • Kiểm soát đầu vào: Nhận biết và loại bỏ các loại vật tư có nguy cơ gây tồn dư kim loại nặng.
Sự can thiệp kịp thời này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn nâng cao giá trị thương hiệu cho trái sầu riêng Cần Thơ, tháo gỡ “điểm nghẽn” kinh tế nhỏ lẻ bấy lâu nay.

Thay đổi tư duy: Từ sản xuất nhỏ lẻ sang chuỗi giá trị

Hiệu quả của việc quản lý quy trình bài bản đã được chứng minh qua những con số thực tế. Trong khi mặt bằng chung chi phí sản xuất đang tăng cao, các thành viên HTX Trường Khương A vẫn giữ được mức chi phí lý tưởng:
  • Chi phí sản xuất: Chỉ dao động từ 17.000 – 20.000 đồng/kg.
  • Kết quả: Thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung, giúp bà con bảo đảm lợi nhuận ngay cả khi giá thị trường biến động tiêu cực.

Lời giải cho bài toán tiêu thụ bền vững

Theo ông Trần Văn Chiến, bên cạnh việc giảm chi phí, HTX đang chủ động tính toán lại các giải pháp xử lý ra hoa nghịch vụ. Mục tiêu là tránh dồn sản lượng vào cùng thời điểm với các vùng khác, từ đó giảm áp lực dư thừa nguồn cung và giữ giá ổn định hơn.
Thực tế thị trường hiện nay là một lời cảnh tỉnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết cho nông dân trong việc thay đổi tư duy:
  1. Chú trọng chất lượng: Sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn, sạch.
  2. Kiểm soát chặt đầu vào: Giảm sự phụ thuộc và tối ưu hóa chi phí.
  3. Tham gia chuỗi liên kết: Chìa khóa để không còn bị động trước những đợt sóng giảm giá của thị trường.
Kim Anh
(Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường)

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

19 − tám =